:: دوره 16، شماره 32 - ( بهار و تابستان 1402 ) ::
جلد 16 شماره 32 صفحات 55-33 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش نشانه های لفظی در بخش بندی موضوعی سوره‌های قرآن کریم؛ مطالعه موردی سورۀ حجرات
محمد تیموری ، محمدرضا آرام*1 ، سیدمحمد رضوی
چکیده:   (1915 مشاهده)
سوره­های قرآن به مثابۀ واحدی پیوسته، دارای ساختاری منسجم و منظم هستند و هریک از آنها، از موضوعات و مضامین متنوعی تشکیل شده­اند که بر خلاف ظاهر پراکندۀ موضوعات، بی­ربط نیستند بلکه به عنوان اجزاء ساختاری، برای تأمین هدف و موضوع محوری سوره، ضروری و متناسب بوده و خواننده را در مجموع، یک گام به درک کامل­تر موضوع اصلی سوره نزدیک­تر می­کنند. یکی از گامهای اساسی برای رسیدن به ساختار سوره، تقسیم آن به اجزاء و بخش­های­ معنایی و موضوعی است. بر خلاف روشهای مفسران و قرآن پژوهانی که با استفاده از شواهد معنوی، سوره را به اجزاء و بخش­هایی تقسیم کرده­اند، پژوهش حاضر در پی آن است که با استفاده از شواهد و نشانه­های لفظی به تقسیم­بندی موضوعات و مضامین سوره­­ها بپردازد. در این راستا با مطالعه چند سوره، برخی شواهد و نشانه­های لفظی شامل قَسَم، خطابات خداوند به پیامبر اکرم$ و سایران و تکلم خداوند و غیره، احصاء شده و قواعدی استخراج گردیده و با استفاده از آنها سورۀ حجرات بخش‌بندی شده، سپس با استفاده از محتوای بخشهای قریب­المضمون فصل­بندی صورت گرفته و در نهایت با استفاده از محتوای فصول، موضوع محوری سوره استخراج شده است. با به‌کارگیری قواعد این روش، در اکثر موارد، تقسیم­بندی موضوعی سوره بدون توجه به محتوای آیات امکان­پذیر است.
واژه‌های کلیدی: قرآن کریم، انسجام و ساختار سوره، تقسیم‌بندی موضوعی سوره، حجرات، نشانه‌های لفظی، خطاب.
متن کامل [PDF 457 kb]   (871 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/6/31 | پذیرش: 1402/6/10 | انتشار: 1402/6/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 16، شماره 32 - ( بهار و تابستان 1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها