Pazhouheshname Quran va Hadith

other اعتبارسنجی سندی و محتوایی روایات «القاتل و المقتول فی النار» در منابع فریقین An Evaluation of the Chain of Transmission and Content of the Ḥadīth Al‑Qātil wa al‑Maqtūl fī al‑Nār in Sunni and Shi‘i Sources تخصصي Special پژوهشي Research در منابع شیعه و سنی روایتی با نقل‌های متفاوت اما قدر مشترکی ثابت نقل شده است مبنی بر اینکه اگر دو گروه از مسلمانان با هم جنگ کنند هم قاتل و هم مقتول دوزخی هستند. این روایت گاه در قالب یک حکم کلی صادر شده و گاه سبب صدور داشته که از جملۀ این اسباب می‌توان به توجیه عدم شرکت در جنگ جمل به استناد این حدیث اشاره کرد. از طرفی به‌جهت دلالت ادعایی این روایت پیرامون عقوبت به‌سبب نیت سوء، مکرراً در منابع تفسیری و اصولی مطرح شده و به‌ویژه در ضمن مباحث مربوط به تجری مورد استناد قرار گرفته است. سند نقل‌های شیعی این روایت ضعیف است در حالی‌که در نقل‌های اهل سنت برخی اسناد فاقد اشکال و برخی به واسطۀ وجود راویان مجهول، ضعیف و حتی کذاب معتبر به‌شمار نمی‌آیند. عدم موافقت این روایت با قرآن و واقعیت‌های تاریخی دوران ظهور اسلام از مهم‌ترین چالش‌های محتوایی این روایت است. از طرفی استناد به این روایت در موضوع تجری با ایرادی اساسی وارد است؛ چه اینکه سلاح برداشتن و ارعاب و اقدام به مقاتله خود جرمی بزرگ است و عقوبت دارد و از این‌رو نمی‌توان آن را صرفاً نوعی تجری به حساب آورد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با رویکردی انتقادی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و استفاده از ابزار مصطلح الحدیثی و فقه الحدیثی در پی اعتبارسنجی سندی و محتوایی این روایت است. A ḥadīth reported in both Shi‘i and Sunni sources—with varying transmissions but a shared core states that when two groups of Muslims fight one another, both the killer and the one killed are in Hell. This report has at times been presented as a general ruling and, in other instances, associated with specific occasions of issuance, including its invocation to justify abstention from participation in the Battle of Jamal. Moreover, due to its purported implication regarding punishment based on wrongful intention, the ḥadīth has frequently been discussed in exegetical and legal-theoretical works, particularly in debates concerning tajarrī (culpable presumption of sin). The chains of transmission in Shi‘i sources are generally weak. In Sunni sources, some chains are considered sound, while others are deemed unreliable due to the presence of unknown, weak, or even mendacious transmitters. Among the most significant content-related challenges are the apparent inconsistency of the report with Qur’anic principles and with the historical realities of the formative period of Islam. Furthermore, citing this ḥadīth in discussions of tajarrī faces a fundamental objection: taking up arms, instilling fear, and initiating combat constitute grave offenses in themselves and are independently punishable acts; thus, they cannot be reduced merely to an instance of culpable intention. This study employs a descriptive–analytical and critical approach, drawing on library-based sources and utilizing established tools of ḥadīth criticism (muṣṭalaḥ al‑ḥadīth) and deep understanding of ḥadīth (fiqh al‑ḥadīth) to evaluate both the chains of transmission and the content of this narration. القاتل و المقتول فی النار, فریقین, روایت, اعتبارسنجی, تجری. Al‑Qātil wa al‑Maqtūl fī al‑Nār, Sunni and Shi‘i Sources, Ḥadīth, Authentication, Tajarrī. 31 48 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-236&slc_lang=other&sid=1 Meysam Kohan Torabi میثم کهن‌ترابی Kohantorabi@buqaen.ac.ir 10031947532846005806 10031947532846005806 Yes Zahra Sadat Hashemi زهرا سادات هاشمی Zahrasadath0073@gmail.com 10031947532846005807 10031947532846005807 No