Pazhouheshname Quran va Hadith

other اهمیت و جایگاه سیاق در تعیین اعراب کلمات و عبارات قرآن مطالعه ی موردی: «تفسیر المیزان» The Importance and Role of Context (Siyāq) in Determining the Grammatical Inflection of Qur’anic Words and Phrases: A Case Study of Tafsīr al‑Mīzān تخصصي Special پژوهشي Research یکی از مهمترین عوامل در رفع خطاها در تفسیر قرآن که گاه بیتوجهی به آن، موجب استنتاج ناصواب و دور از حقیقت میشود، توجه به بافت و سیاق به عنوان قرینهی پیوستهی لفظی است. قابل توجهترین کارکردهای سیاق، زمانی آشکار میشود که مفسران وجوه اعرابی مختلفی را برای یک کلمه ذکر میکنند، بیآنکه در نهایت به بهترین وجه، تصریح یا اشاره نماید. اینجاست که بهرمندی از بافت جملات، میتواند در تعیین اعراب دقیقتر کلمه و یا عبارت، تأثیرگذار باشد. مسئله‌ی اصلی تحقیق آن است که چگونه سیاق، به‌مثابهی عنصری ساختاری در زبان قرآن، مبنای تعیین مرجع نحوی و معنایی ضمیر و ترجیح اعراب در تفسیر می‌شود؟ از مفسرانی که به این امر استناد جسته، علامه طباطبایی است. این پژوهش با بکارگیری روش کتابخانهای و تحلیل محتوا، به تبیین کارکرد بافت و سیاق در تفسیر المیزان پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که در بسیاری از تحلیل‌های نحوی، نقش سیاق تنها به سطح لغوی فروکاسته شده، در حالی‌که طباطبایی آن را ابزاری هم‌بسته با منطق انسجام در متن وحی می‌داند. نوآوری پژوهش در بازخوانی مفهوم سیاق، از منظر انسجام نحوی - تفسیری و بررسی نسبت آن با تفسیر مبتنی بر اعراب است. یافته‌ها نشان دادند که سیاق در دیدگاه طباطبایی نه صرف قرینهی لغوی، بلکه ابزار انسجام نحوی و معنایی در تحلیل تفسیری است. One of the most significant factors in preventing interpretive errors in Qur’anic exegesis—errors that may result in inaccurate or misleading conclusions—is careful attention to textual context (siyāq) as a continuous verbal indicator. The most notable function of context becomes evident when exegetes propose multiple grammatical possibilities (iʿrāb) for a given word yet do not clearly identify or justify the most appropriate option. In such cases, recourse to the broader syntactic and semantic context of the passage can play a decisive role in determining the precise grammatical construction of a word or phrase. The central question of this study is: How does context, as a structural element in the language of the Qur’an, serve as a basis for determining the syntactic and semantic referent of pronouns and for preferring one grammatical analysis over others in exegesis? Among the exegetes who systematically appeal to this principle is ʿAllāmah Ṭabāṭabāʾī. Employing a library-based research method and content analysis, this study examines the function of context in Tafsīr al‑Mīzān. It concludes that in many grammatical analyses, context has often been reduced merely to a lexical indicator. In contrast, Ṭabāṭabāʾī regards it as an instrument intrinsically linked to the logic of coherence within the revealed text. The originality of this research lies in re-examining the concept of siyāq from the perspective of syntactic–exegetical coherence and exploring its relationship to grammar-based interpretation. The findings demonstrate that, in Ṭabāṭabāʾī’s view, context is not merely a linguistic clue but a tool for ensuring syntactic and semantic coherence in exegetical analysis. اعراب تفسیری, انسجام معنایی قرآن, سیاق تفسیری, علامه طباطبایی, مرجع نحوی ضمیر Grammatical Interpretation (Iʿrāb Tafsīrī), Semantic Coherence of the Qur’an, Exegetical Context, ʿAllāmah Ṭabāṭabāʾī, Syntactic Referent of Pronouns. 49 73 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-237&slc_lang=other&sid=1 Ameneh Omidi آمنه امیدی omidi@eghlid.ac.ir 10031947532846005808 10031947532846005808 Yes