Pazhouheshname Quran va Hadith

other تفسیر تاریخی آیه «قد افلح من تزکی» A Historical Interpretation of the Verse “Qad Aflaha Man Tazakkā” تخصصي Special پژوهشي Research این مقاله به بررسی معناشناسی و تفسیر تاریخی آیه «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّی»(الاعلی، ۱۴) در گذر تاریخ از عصر نزول تا عصر حاضر می‌پردازد. تفسیر این آیه مانند تفسیر تمام قرآن دو عصر نسبتاً متمایز را پشت سر نهاده است: عصر روایت و عصر اجتهاد. در عصر روایت، قریب به تمام مفسران اعم از صحابه و تابعان و اتباع تابعان بر این نظر شدند که آیۀ تزکی ناظر به پرداختن زکات فطریه است. البته معدودی هم این آیه را به معنای طهارت از شرک گرفتند؛ ولی در عصر اجتهاد از تفسیر مشهور عصر روایت فاصله گرفته شد و قریب به اتفاق مفسران تقریباً به همان تفسیر شاذ عصر روایت یعنی طهارت از شرک گراییدند. مهم‌ترین دلیلی که آنها در نفی تفسیر مشهور بیان داشتند، مکی بودن سورۀ اعلی و تشریع روزه و زکات در دورۀ مدنی بوده است؛ البته دلایلی دیگری هم بعدها اضافه کردند؛ نظیر این که در گفتمان قرآنی هرگاه زکات قصد شده، به صورت اسمی به کار رفته یا صلاه بر زکات تقدم پیدا می کرده است. جانمایه تمام این ادله این بوده است که آن روایات تفسیری که آیۀ تزکی را به دادن زکات معنا کردند، خلاف ظاهر و سیاق آیه و نیز آیات مشابه است. البته اگرچه برخی از ادلۀ آنان مخدوش است، اما انکار نمی توان کرد که اگر روایات ذیل آیه در میان نبود، هرگز آیه «تزکی» بر پرداختن زکات حمل نمی‌شد و هیمنۀ روایات تفسیری باعث شده است، برخی از مفسران طرفدار این روایات، ظاهر آیۀ تزکی را با توجیهاتی با روایات سازگار سازند؛ نظیر: تقدم نزول آیۀ تزکی بر حکم آن؛ مدنی بودن آیه تزکی و عمومیت این آیه. منتها هرگز این توجیهات نتوانسته است، ظاهر و سیاق آیات سورۀ اعلی را موافق روایات تفسیری نشان دهد. This article examines the semantic development and historical interpretation of the verse “Qad aflaha man tazakkā” (Q 87:14) from the time of revelation to the present. Like the interpretation of the Qur’an as a whole, the interpretation of this verse has passed through two relatively distinct periods: the era of narration and the era of ijtihād. During the era of narration, almost all exegetes—including the Companions, the Successors, and the Followers of the Successors—maintained that the verse refers to the payment of zakāt al‑fiṭrah (the alms of breaking the fast). Only a few interpreted the verse as referring to purification from polytheism. However, in the era of ijtihād, exegetes gradually distanced themselves from the dominant interpretation of the earlier period, and most of them inclined toward what had previously been the minority view—namely, interpreting the verse as referring to purification from polytheism. The principal argument offered against the earlier interpretation is that Sūrah Aʿlā is Meccan, whereas fasting and the obligation of zakāt were legislated in the Medinan period. Additional arguments were later introduced, such as the observation that in Qur’anic discourse whenever zakāt is intended it appears in nominal form or is mentioned after prayer (ṣalāh). The essence of these arguments is that the exegetical narrations interpreting the verse as referring to zakāt conflict with the apparent meaning and context of the verse and with similar Qur’anic passages. Although some of these arguments are open to criticism, it is difficult to deny that without the presence of these exegetical reports the verse would never have been interpreted as referring to the payment of zakāt. The authority of these narrations led some exegetes to attempt to reconcile the apparent meaning of the verse with the narrations through various explanations—for example, suggesting that the verse preceded the legislation of the ruling, that the verse itself is Medinan, or that the verse has a general application. Nevertheless, these explanations have not succeeded in demonstrating harmony between the narrations and the apparent meaning and context of the verses of Sūrah Aʿlā. قدافلح من تزکی,سوره الاعلی,تفسیر تاریخی,زکات فطره,عصر روایت,عصر اجتهاد. Qad aflaha man tazakkā, Sūrah Aʿlā, Historical Interpretation, Zakāt al‑Fiṭrah, Era of Narration, Era of Ijtihād. 143 163 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-241&slc_lang=other&sid=1 Jafar Nekoonam جعفر نکونام jnekoonam@gmail.com 10031947532846005813 10031947532846005813 No Zahra Jalali Shoureh Deli زهرا جلالی شوره دلی Sepid.jalali1@gmail.com 10031947532846005814 10031947532846005814 Yes