fa نقش نهادهای آموزشی فارس در گسترش علوم اسلامی در دوره آل بویه تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b zarmso-bidi-language: fa;">آل بویه در قرون چهارم و پنجم هجری(322-447) با سه شاخه: آل بویه فارس، آل بویه ری و آل بویه عراق بر بخشهای گسترده ای از قلمرو خلافت شرقی در مرکز و غرب ایران فرمانروایی کردند. این روزگار عصر زرین فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی است و علوم مختلف از جمله دانشهای اسلامی پله های بزرگ رونق و ترقی را زیر پا نهاد. دوره طلایی تمدن اسلامی ایرانی در کنار تعالیم و آموزه های اسلامی، و همت و پشتکار عالمان و متعلمان، دستاورد حمایتهای مادی و معنوی امیران و وزیران بویهی و محصول رفتار ملایم و توأم با تسامح و تساهل آنان با پیروان ادیان و مذاهب مختلف است. عوامل دخیل در این عرصه را می توان به اختصار چنین برشمرد: امیران دانشمند، و حمایت، تشویق و ترغیب عالمان و متعلمان، تساهل و تسامح دینی و مذهبی آل بویه و نصب وزرای دانشمند، ادیب و دانش دوست همچون خاندان ابن عمید و صاحب بن عباد، و بنیاد زیرساختها، مراکز و نهادهای علمی و آموزشی قابل برای دانشمندان و دانشجویان در مناطق مختلف خصوصاً شهرهای بغداد، ری و شیراز نشان از همت بالای این امیران در عرصه فرهنگ و تمدن دارد. مساجد، بیمارستانها، کتابخانه ها، خانقاهها و رباطها مهمترین مراکز علمی و آموزشی فارس در این دوره اند و دانشمندان، خطیبان، پزشکان و عارفان بزرگی پرورش داده و علوم و دانشهای روز را به شکوفایی و درخشش بی مثال رسانده اند. این مردان دانشی در حوزه های مختلف از جمله علوم اسلامی و در رأس آن دانشهای قرآنی و علوم حدیث به شکوفایی و رونق تمدن اسلامی ایرانی مدد رساندند. بررسی تحول و نقش نهادهای آموزشی آل بویه فارس در رونق و گسترش فرهنگ و علوماسلامی خصوصاً دانشهای قرآن و حدیث، وجهه همت این پژوهش است. </span> The Buyids with three branches, i.e. the Buyids of Persia, the Buyids of Rey, and the Buyids of Iraq, reigned over widespread parts of the territory of the eastern caliphate in the center and west of Iran in the 4^th and 5^th centuries AH (324-447). This era is the golden age of the Iranian-Islamic culture and civilization, and it witnessed the growth and development of various sciences, including the Islamic sciences. The golden age of the Islamic-Iranian civilization is the product of the material and spiritual support of the emirs and ministers of the Buyids and their gentle behavior, coupled with their indulgence and tolerance toward the followers of various religions and religious schools, in addition to the Islamic teachings and the dedication and perseverance of the scholars and learners. The contributing factors can be summarized as follows: the learned emirs and the support and encouragement of the scholars and students, the religious indulgence and tolerance of the Buyids, the appointment of such learned, well-educated ministers as the family of ibn Amid and Sahib bin Ebad, and the establishment of worthwhile infrastructures, centers, and educational institutions for scholars and students in different regions, especially in Baghdad, Rey, and Shiraz, which is indicative of the great ambition of these emirs in the field of culture and civilization. Mosques, hospitals, libraries, monasteries, and <em>ribats</em> (centers for Sufi fraternities) were the most important academic and educational centers of Iran in this period, great scholars, orators, physicians, and mystics were educated in them, and they made the sciences of the day reach an unexampled level of flourishment and brilliance. These men of knowledge contributed to the prosperity and progress of the Islamic-Iranian civilization in various fields, including Islamic sciences, especially the Quranic and <em>hadith</em> sciences. The present study is aimed at investigating the transformation of the educational institutions during the reign of the Buyids of Persia and their role in the prosperity and expansion of the Islamic culture and science, especially the Quranic and <em>hadith</em> sciences.<br> &nbsp; اسلام, ایران, آل بویه, فارس, علوم اسلامی, نهادهای آموزشی, قرآن و حدیث Islam, Iran, the Buyids, Persia, Islamic sciences, educational institutions, the Quran and hadith 51 78 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-53&slc_lang=fa&sid=1 Hamid-Reza Amineh حمید رضا امینه 10031947532846001610 10031947532846001610 Yes Mohammad Sepehri محمد سپهری 10031947532846001611 10031947532846001611 No