Pazhouheshname Quran va Hadith

fa جلوه‌های خیر و شر اخلاقی در آیات قرآن Manifestations of “Moral Good” and “Moral Evil” in Quranic Verses تخصصي Special پژوهشي Research مراد از خیر و شر اخلاقی در این تحقیق، آن‌ دسته از مفاهیم اخلاقی هستند که بر ارزشی اخلاقی (نه الزام اخلاقی) دلالت دارند و شامل شش مفهومِ «خوب و بد»، «درست و نادرست» و «شایسته و ناشایست» می‌شود و معمولاً در محمولِ «جملات و گزاره‌های اخلاقی» به کار می‌روند. با توجه به کمبود پژوهش‌های ناظر به روش در حوزه اخلاق و فلسفه اخلاق در قرآن، این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، مشخص نمود که چگونه می‌توان خیر و شر اخلاقی یا مفاهیم ارزشیِ اخلاقی را از میان آیات قرآن که در قالب «گزاره‌های اخلاقی» وجود دارند، استنباط کرد. نتایج نشان می‌دهد که «خیر اخلاقی»، در قالب مفاهیمِ مثبتی همچون «خوب»، «درست» و «شایسته» جلوه‌گری می‌کند و «شر اخلاقی» خود را با مفاهیمی منفی همچون «بد»، «نادرست» و «ناشایست» نشان می‌دهد. در قرآن، «خیر اخلاقی» در شکلِ مفهوم «خوب»، با استفاده از افعال مدح (نِعْمَ) و الفاظی همچون، خیر، حسن، بِرّ، صالح، محسن و طیب معلوم می‌شود و «خیر اخلاقی» در قالبِ مفهوم «درست»، از طریقِ آیات دال بر نفی‌ خطا و گناه و دال بر پاداش و ثواب و الفاظی همچون «صادق» قابل استنباط است. همچنان که «خیر اخلاقی» در جلوه‌ای که بیانگرِ مفهوم «شایسته» است را می‌توان از جایگاه و مقام خوبی که برخی افراد‌ در پیشگاه خداوند دارند به دست آورد. در «شر اخلاقی» و در شکلی که مفهوم «بد» را نشان می‌دهد، مفهوم «بد» با افعال ذم (بئس و ساء) و واژگانی مانند شر، سوء،‌ فاحشه، مفسد، خبیث و نجس روشن می‌شود و «شر اخلاقی» به عنوان مفهوم «نادرست»، با تعابیری که بیانگر خطا و گناه یا بیانگر کیفر و مجازات یا بیانگر«رد»، «انکار» و «ابطالِ» کاری است در قرآن بیان می‌شود و «شر اخلاقی» که بیانگرِ مفهوم «ناشایست» است از جایگاه و موقعیتی که برخی افراد، در نزد خداوند دارند، قابل تشخیص می‌باشد. In this study, “moral good” and “moral evil” refer to those moral concepts that suggest a moral value (not moral obligation) and include the six concepts “good and bad”, “right and wrong” and “decent and indecent”. They are usually used in the predicate of “moral statements and propositions”. Given the lack of methodological research in the field of ethics and philosophy of ethics in the Quran, this study, using the descriptive-analytical method, determined how the existing moral good and evil or moral, value-based concepts in the verses of the Quran in the form of “moral propositions” can be inferred. The results indicate that “moral good” manifests itself in the form of such positive concepts as “good”, “right” and “decent”, and “moral evil” manifests itself with negative concepts such as “bad”, “wrong” and “indecent”. In the Quran, <a name="_Hlk81382510">“moral good” indicating the concept of “good” is represented</a> through verbs of praise (ne’ma’) and words such as “khair”, “hosn”, “berr”, “sāleh”, “mohsen” and “tayyab”, “moral good” showing the concept of “right” can be deduced through the verses indicating the denial of error and sin and reward and words such as “sādeq”, and the “decent” manifestation of “moral good” can be attained from the good position that some people have before God. “Moral evil” indicating the concept of “bad” is revealed by verbs of denunciation (be’sa’ and sā’a) and words such as sharr, su’, f<a name="_Hlk86661230">ā</a>heshah, mofsed, khabith and najes, “moral evil” revealing the concept of “wrong” is expressed through concepts representing error, sin, retribution and punishment or representing “rejection”, “denial” and “falsification” of something, and “moral evil” expressing the concept of “indecent” is recognizable by the position that some people have before God. خیر و شر, مفاهیم اخلاقی, مفاهیم ارزشی, خوب‌ و بد, درست و نادرست, شایسته و ناشایست, اخلاق در قرآن, فلسفه اخلاق در قرآن good and evil, moral concepts, value concepts, good and bad, right and wrong, decent and indecent, ethics in the Quran, philosophy of ethics in the Quran 131 165 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-128&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Serajzadeh حسن سراج زاده h.serajzadeh@isca.ac.ir 10031947532846003167 10031947532846003167 Yes