other بررسی تحلیلی‌ ـ تطبیقی دیدگاه وهابیت و نقشبندیه در تفسیر آیات دال بر سماع موتی تخصصي Special پژوهشي Research <i><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">مفهوم &laquo;سماع موتی&raquo; یا شنیدن مردگان، یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در کلام و تفسیر اسلامی است که به توانایی ارواح اموات برای شنیدن سخنان زندگان اشاره دارد.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;"> این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی دیدگاه وهابیت ونقشبندیه در تفسیر آیات قرآنی دال بر سماع موتی، به تحلیل رویکردهای این دو جریان در فهم آیات مورد بحث </span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">می‌پردازد. روش تحقیق تطبیقی است و از تحلیل متنی و مطالعه اسنادی </span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">متون تفسیری و کلامی وهابی و صوفی</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;"> برخوردار می باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نقشبندیه&nbsp; با تأکید بر حیات برزخی و تفسیر عرفانی آیات، مانند آیه ۸۰ سوره نمل و آیه ۲۲ سوره فاطر، امکان شنیدن مردگان را تأیید می‌کنند و این باور را با اعمالی نظیر توسل به اولیاء و زیارت قبور هم‌راستا می‌دانند. در مقابل، وهابیت با رویکردی ظاهری و با استناد به همان آیات، سماع موتی را به معنای عام رد کرده و آن را تنها در موارد محدود و منصوص می‌پذیرند. </span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">نتایج این پژوهش می‌تواند به فهم بهتر اختلافات الهیاتی میان این دو جریان و تقویت گفت‌وگوی بین‌مذهبی کمک کند.</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;">این پژوهش با پر کردن خلأ مطالعاتی در بررسی تطبیقی این دو جریان، زمینه جهت بررسی آرای نقشبندیه به عنوان یک اهل سنت درتقابل با وهابیت فراهم می کند.</span></span></span></i> <b><i><span style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;">The concept of Sama&lsquo;al-Mawt&aacute; (thearing of the dead) is one of the contentious topics in Islamic theology and exegesis, referring to the ability of the souls of the&nbsp; deceased to hear the speech of the living. This study aims to comparatively examine the views of Wahhabism and the Naqshbandiyya Sufi order regarding the interpretation of Quranic verses that indicate Sama&lsquo; al-Mawt&aacute;. Employing a comparative methodology and textual analysis of relevant Wahhabi and Sufi theological and exegesis literature, the research analyzes the hermeneutical approaches of these two currents. Findings reveal that the Naqshbandiyya, emphasizing the intermediate (Barzakh) life and adopting an esoteric interpretation of verses such as Qur&rsquo;an 27:80 (Surah Naml) and 35:22 (Surah Fāţir), affirm the possibility of the dead hearing and correlate this belief with practices such as intercession through saints and visiting graves. In contrast, Wahhabism, with a literalist approach, rejects the general interpretation of Sama&lsquo; al-Mawt&aacute; based on the same verses and limits its acceptance to only specific, explicitly stated cases. The results of this research contribute to a better understanding of the theological differences between these two movements and promote inter-sectarian dialogue. By filling a research gap in the comparative study of these traditions, this work lays the groundwork for further exploration of the Naqshbandiyya as a Sunni group in contrast to Wahhabism.</span></span></span></i></b> وهابیت, نقشبندیه, سماع موتی, تفسیر قرآن, حیات برزخی, زیارت قبور, الهیات تطبیقی. Wahhabism, Naqshbandiyya, Sama‘ al-Mawtá, Quranic Exegesis, Intermediate Life (Barzakh), Visiting Graves, Comparative Theology. 165 188 http://pnmag.ir/browse.php?a_code=A-10-2-215&slc_lang=other&sid=1 Soleiman Khoshnoudi Motlagh سلیمان خشنودی مطلق dhlind91@gmail.com 10031947532846005471 10031947532846005471 Yes Mahdi Farmanian مهدی فرمانیان m.farmanian@chmail.com 10031947532846005472 10031947532846005472 No Seyed Majid Mirdamadi سیدمجید میردامادی mirdamadiphilosophy@gmail.com 10031947532846005473 10031947532846005473 No