تحلیلهای رایج از مفهوم «حی» در قرآن کریم، اغلب در سطح واژگانی یا مباحث کلامیِ صرف باقی مانده و از ارائه یک الگوی منسجم تفسیری که پیوند میان کاربردهای متنوع این واژه (از صفت ذات الهی تا حیات زمین) را تبیین کند، بازماندهاند. این پژوهش با هدف گذر از این گسست معنایی و بازسازی منظومه مفهومی «حیات»، بر تثبیت معنای محوری «اتصال» به عنوان روح حاکم بر ریشه «ح ـ ی ـ ی» تمرکز دارد. روش تحقیق، تحلیلی ـ توصیفی و مبتنی بر چارچوب «روحالمعانی» است. یافتهها نشان میدهد که «حَیاه» در منطق قرآن، یک مفهوم مشترکِ تشکیکی و به معنای جریان «اتصال» است که از مرتبه نازل «حیاه الدنیا» (ظِلّ و وهم) تا مرتبه عالی «الحَیَوان» (حیات حقیقی) امتداد دارد. در این رویکرد، «حیاه طیّبه» کمال اکتسابیِ این اتصال در دنیاست که مکانیسم تحقق آن، رابطه متقابل «موت اختیاری» (انقطاع از موانع) و «احیاء الهی» است. در نهایت، تبیین معنای چهاربعدی «اتصال، جریان فیض و اثرگذاری»، علاوه بر حل چالشهای ترجمه آیات، درک رایج از حیات را به الگویی پویا برای ترسیم نقشهی راه تکامل وجودی انسان تبدیل میکند.
Doagoo M. The Gradational Semantic Elucidation of the Root Ḥ‑Y‑Y in the Qur’an Based on the Theory of the Rūḥ al‑Maʿānī. 3 2026; 19 (38) :5-30 URL: http://pnmag.ir/article-1-2302-fa.html
دعاگو منصوره. تبیین تشکیکی معنایی ریشه «ح ـ ی ـ ی» در قرآن براساس نظریه روح معانی. پژوهشنامه قرآن و حدیث. 1405; 19 (38) :5-30