[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 14، شماره 27 - ( پاییز و زمستان 1399 ) ::
جلد 14 شماره 27 صفحات 163-141 برگشت به فهرست نسخه ها
نمود علمی و پیش‌فرض‌های تفسیری کتاب «تأویل مشکل القرآن» ابن قتیبه در بوته نقد و تحلیل
محمدعلی حکمت، بخشعلی قنبری1، صدیقه نصیر اوغلی خیابانی
چکیده:   (579 مشاهده)
ابن قتیبه دینوری از مفسران به نام قرن سوم هجری اهل سنت با گرایش حدیثی مخالف معتزله و در سلک عالمان بزرگ عصر خود بود که در اثر سترگ خود یعنی «تأویل مشکل القرآن»، به غور در قواعد و صناعات آیات قرآن پرداخته و وجوه قرآن و متشابهات آن را تفسیر کرده است. در خصوص جایگاه علمی ابن قتیبه لازم به ذکر است که ایشان تسلط کم نظیری بر علوم مرتبط با تفسیر داشته است ولی با این همه در تفسیر خود از ظن و گمان بهره برده و در مواردی نیز روایات مورد استناد وی چندان موثق نیستند. تفسیر وی صبغه فقهی داشته و در این خصوص فقه عامه با گرایش حنفی نمود بیشتری دارد. البته ایشان قرآن را تبیان همه معارف و احکام دینی محسوب می‌کند ولی این ادعا از منظر روایت شیعی حدیث ثقلین تأیید نمی‌شود. پیش فرض‌های تفسیری وی خیلی گسترده است. از جمله قدسی و الهی بودن نص قرآن، مصونیت لفظی قرآن، جاودانگی دعوت قرآن، تفسیرپذیری قرآن و امثال آنها؛ ولی با این همه از منظر روایات شیعی ضعف‌هایی نیز دارد از جمله اینکه فقط به ذکر روایات بسنده کرده و در بیان مفردات نیز فقط به صرف ادعا اکتفا نموده است. ابن قتیبه همچنین به برخی از روایات موثق اهل بیت اعتنا نکرده و در نقل روایات نیز گزینشی عمل کرده و دست آخر اینکه برخی از روایات را نیز علیرغم غیرعقلایی بودن آنها ذکر نموده است.
واژه‌های کلیدی: ابن قتیبه، تأویل مشکل القرآن، تفسیر، حدیث، فقه
متن کامل [PDF 318 kb]   (130 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/10/18 | پذیرش: 1399/10/10 | انتشار: 1399/10/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hekmat M A, Qanbari B, Nasir Oghli Khiabani S. A Critique and Analysis of the Scientific Manifestation and Interpretive Presuppositions of the Book “Ta’wil Mushkil al-Quran” by ibn Qutaybah. 3. 2020; 14 (27) :141-163
URL: http://pnmag.ir/article-1-1130-fa.html

حکمت محمدعلی، قنبری بخشعلی، نصیر اوغلی خیابانی صدیقه. نمود علمی و پیش‌فرض‌های تفسیری کتاب «تأویل مشکل القرآن» ابن قتیبه در بوته نقد و تحلیل. پژوهشنامه قرآن و حدیث. 1399; 14 (27) :163-141

URL: http://pnmag.ir/article-1-1130-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 14، شماره 27 - ( پاییز و زمستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش نامه قرآن و حدیث pazhouhesh name-ye quran va hadith
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4355