این مقاله به بررسی نخستین مواجهه آگاهانه و سازمانیافته جهان مسیحی غرب با قرآن در قرن دوازدهم میلادی میپردازد و پروژه ترجمهای را تحلیل میکند که به ابتکار پطرس مُعظَّم، ابوت دیر کلونی، شکل گرفت. در بستر جنگهای صلیبی و نگرانیهای فزاینده کلیسای لاتین از گسترش نفوذ اسلام، این پروژه با هدف انتقال تقابل با اسلام از میدان نبرد به عرصه متن، استدلال و جدل الهیاتی طراحی شد. پژوهش حاضر نشان میدهد که ترجمه لاتینی قرآن به دست رابرت کتونی و گردآوری مجموعه موسوم به کلونی (Corpus Cluniacense)، نه تلاشی بیطرفانه برای فهم اسلام، بلکه برنامهای جهتدار و تبشیری برای تجهیز الهیات مسیحی در برابر «دیگری اسلامی» بوده است. با تحلیل انگیزهها، ترکیب مترجمان، ساختار متون انتخابشده و شیوه ترجمه، مقاله نشان میدهد که ترجمه قرآن در این پروژه کارکردی جدلی داشته و بهعنوان ماده خام برای نگارش نخستین ردیههای منسجم ضداسلامی در غرب لاتین به کار گرفته شده است. در عین حال، این مقاله بر میراث دوگانه پروژه کلونی تأکید میکند: از یک سو، تولید دانشی جهتدار و تحریفشده درباره قرآن، و از سوی دیگر، فراهمسازی زیرساخت زبانی و متنیای که ناخواسته راه را برای شکلگیری مطالعات قرآنی و اسلامپژوهی غربی در قرون بعد گشود.
Hadian Rasnani E. The First Western Encounter with the Qur’an: The Cluny Translation Project and Its Dual Legacy. 3 2026; 19 (38) :191-217 URL: http://pnmag.ir/article-1-2310-fa.html
هادیان رسنانی الهه. نخستین مواجهه غرب با قرآن: پروژه ترجمه کلونی و میراث دوگانه آن. پژوهشنامه قرآن و حدیث. 1405; 19 (38) :191-217