بحث عصمت پیامبران به ویژه خاتم الانبیاء (ص) یکی از محوریترین مباحث کلام اسلامی و از مبانی علم تفسیر و حدیث میباشد. عصمت، سنگ بنای اعتماد امت به پیام الهی است. قرآن کریم به اشکال گوناگونی این اصل مهم را تبیین نموده است. به نظر میرسد، آیات ۷۳ تا ۷۷ سوره اسراء، بر خلاف نظر برخی از محققان قرآنی، نه تنها اشارهای به عدم عصمت پیامبر ندارند، بلکه سازوکار عصمت پیامبر (ص) را با بیان پارهای از سنتهای الهی، تبیین نموده است. این پژوهش، تحلیلی-توصیفی بوده و به روش کتابخانهای، سعی در تبیین عصمت پیامبر (ص) بر اساس سنتهای مطرح شده در آیات ذکر شده را دارد. خداوند در این آیات، به شش سنت تحویل ناپذیر خویش اشاره نموده است: سنت ابتلای انسانها از طریق ایجاد فتنه، سنت تثبیت الهی، سنت متاثر شدن از فتنهها در نبود تثبیت الهی، سنت تناسب مجازات با جرم، سنت نداشتن یاور در هنگامه اجرای مجازات و نهایتا سنت هلاکت دشمنان رسول با اخراج رسول. از جمله مهمترین نتایج این پژوهش، تبیین سازوکار عصمت پیامبر (ص) میباشد. مهمترین نکته در فهم چگونگی این سازوکار، هدف والایی است که عصمت پیامبر (ص) آن را تامین میکند. جهت تحقق آن هدف والا، یعنی فراهم شدن زمینه هدایت انسانها در ادوار مختلف، برطرف شدن هر مانعی ضروری است. با اینکه خداوند اراده خود را محقق خواهد کرد و کسی توان مقابله با او را ندارد، اما هر کس با هر موقعیتی که دارد، در خلاف این هدف، قدم بردارد، مجازاتی دوچندان را در دنیا و آخرت تجربه خواهد کرد.
Imandar H, Rezaei A. The Mechanism of the Prophet’s Infallibility Based on Divine Laws in Sūrah Isrāʾ. 3 2026; 19 (38) :97-118 URL: http://pnmag.ir/article-1-2306-fa.html
ایماندار حمید، رضائی علی. سازوکار عصمت پیامبر (ص) بر پایه سنتهای الهی در سوره اسراء. پژوهشنامه قرآن و حدیث. 1405; 19 (38) :97-118